> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://apidocs.noyax.com/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Cari kartı

> Cari ana kaydının alanları ve doğrulama kuralları.

Cari; müşteri, tedarikçi ya da her ikisi olan firma veya kişidir. Cari kartı ana alanlardan ve bunlara bağlı [alt kayıtlardan](/tr/v1/customers/sub-records) (adres, telefon, banka hesabı, ...) oluşur.

| İşlem                         | Endpoint                                                    |
| ----------------------------- | ----------------------------------------------------------- |
| Listele                       | [`GET /customers`](/tr/v1/customers/list)                   |
| Detay (alt kayıtlarla)        | [`GET /customers/{customerId}`](/tr/v1/customers/get)       |
| Oluştur (alt kayıtlarla)      | [`POST /customers`](/tr/v1/customers/create)                |
| Güncelle (sadece ana alanlar) | [`PUT /customers/{customerId}`](/tr/v1/customers/update)    |
| Sil (alt kayıtlarla)          | [`DELETE /customers/{customerId}`](/tr/v1/customers/delete) |

## Zorunlu alanlar

<ParamField body="CustomerCode" type="string" required>
  Şirket içinde benzersiz cari kodu. Oluştururken `"Next"` gönderirseniz kod [otomatik üretilir](/tr/v1/customers/customer-code).
</ParamField>

<ParamField body="Name" type="string" required>
  Cari adı.
</ParamField>

<ParamField body="TaxNumber" type="string" required>
  Sadece rakam: 10 haneli vergi kimlik numarası (VKN) ya da 11 haneli T.C. kimlik numarası (TCKN).
</ParamField>

## Genel alanlar

| Alan                   | Kural                                                                                                  |
| ---------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| `TaxOffice`            | Vergi dairesi adı                                                                                      |
| `InvoiceTitle`         | Faturada kullanılacak unvan. Boş gönderilirse `Name` kopyalanır                                        |
| `MovementType`         | `1` Satıcı, `2` Alıcı, `3` Satıcı ve alıcı. `0` gönderilirse `1` kaydedilir                            |
| `DueDays`              | Vade günü, `0` veya daha büyük                                                                         |
| `DiscountRate`         | Varsayılan iskonto oranı (%), `0` ile `100` arası                                                      |
| `Blacklisted`          | Kara listede mi                                                                                        |
| `ShipmentDefinitionId` | [Sevkiyat tanımlarından](/tr/v1/definitions/shipment-definitions/list) bir ID                          |
| `SharingCodeId`        | Boş ya da kullanıcının paylaşım kodlarından biri. Bkz. [Paylaşım kodları](/tr/v1/guides/sharing-codes) |

## Risk

| Alan          | Kural                                                                                    |
| ------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------- |
| `RiskLimit`   | Risk limiti tutarı, `0` veya daha büyük. `0` risk takibi yok demektir                    |
| `RiskControl` | `1` Mevcut bakiye, `2` Satış tutarı. `RiskLimit` `0`'dan büyükse `1` ya da `2` olmalıdır |
| `RiskAction`  | Limit aşıldığında: `0` İşleme devam et, `1` Kullanıcıyı uyar, `2` İşlemi durdur          |

## E-fatura

| Alan               | Kural                                                    |
| ------------------ | -------------------------------------------------------- |
| `EInvoiceUser`     | Cari e-fatura mükellefi mi                               |
| `EInvoiceScenario` | `EInvoiceUser` `true` ise `1`-`9` arası, `false` ise `0` |

| Değer | Senaryo            |
| ----- | ------------------ |
| `1`   | Ticari             |
| `2`   | Temel              |
| `3`   | İhracat            |
| `4`   | Kamu               |
| `5`   | HKS                |
| `6`   | Enerji             |
| `7`   | İlaç / Tıbbi cihaz |
| `8`   | Yatırım teşvik     |
| `9`   | IDIS               |

E-fatura etiketleri (posta kutusu alias'ları) API ile gönderilmez. Oluştururken `QueryEInvoiceLabels: true` gönderirseniz etiketler entegratörden sorgulanıp kaydedilir. Bkz. [Alt kayıtlar](/tr/v1/customers/sub-records#e-fatura-etiketleri).

## Not

`Note` alanındaki not, aşağıdaki bayraklarla belgelerde gösterilebilir. Bayraklardan biri `true` ise `Note` zorunludur. Gönderilmeyen bayraklar `false` kabul edilir.

`ShowNoteOnQuote` (teklif), `ShowNoteOnOrder` (sipariş), `ShowNoteOnWaybill` (irsaliye), `ShowNoteOnInvoice` (fatura)

## Kimlik şemaları

`IdentitySchemes`, UBL kimlik şemalarına göre ek tanımlayıcılar tutar (e-belgelerde kullanılır).

```json theme={null}
"IdentitySchemes": [
  { "SchemeID": "MERSISNO", "Value": "0123456789000015" },
  { "SchemeID": "TICARETSICILNO", "Value": "123456" }
]
```

Her `SchemeID` en fazla bir kez gönderilebilir ve `Value` boş olamaz. Geçerli `SchemeID` değerleri:

`VKN`, `TCKN`, `HIZMETNO`, `MUSTERINO`, `TESISATNO`, `TELEFONNO`, `DISTRIBUTORNO`, `TICARETSICILNO`, `TAPDKNO`, `BAYINO`, `ABONENO`, `SAYACNO`, `EPDKNO`, `SUBENO`, `PASAPORTNO`, `URETICINO`, `CIFTCINO`, `IMALATCINO`, `DOSYANO`, `HASTANO`, `MERSISNO`, `ARACIKURUMVKN`, `ARACIKURUMETIKET`, `GTB_REFNO`, `GCB_TESCILNO`, `GTB_FIILI_IHRACAT_TARIHI`, `ARACKIMLIKNO`, `PLAKA`, `SEVKIYATNO`

## Örnek

```json POST /api/v1/customers theme={null}
{
  "CustomerCode": "Next",
  "Name": "Örnek Ticaret A.Ş.",
  "TaxNumber": "1234567890",
  "TaxOffice": "Kadıköy",
  "MovementType": 2,
  "DueDays": 30,
  "DiscountRate": 0,
  "RiskLimit": 250000,
  "RiskControl": 1,
  "RiskAction": 1,
  "EInvoiceUser": true,
  "EInvoiceScenario": 1,
  "IdentitySchemes": [],
  "Addresses": [
    {
      "DistrictId": "9a0c2f5e-3b1d-4e8a-a6f2-1c7d9e4b3a58",
      "Address": "Caferağa Mah. Moda Cad. No: 10",
      "PostalCode": "34710"
    }
  ],
  "Telephones": [{ "Number": "02165550000", "NumberType": 1 }],
  "Links": [{ "Value": "muhasebe@ornek.com.tr", "LinkType": 1 }],
  "Representatives": [],
  "BankAccounts": [],
  "GroupMembers": [],
  "Parameters": [],
  "QueryEInvoiceLabels": true
}
```

## Silme

Cari silindiğinde adresleri, telefonları, linkleri, yetkilileri, banka hesapları, e-fatura etiketleri, grup üyelikleri ve parametreleri de tek işlemde silinir. Fatura, sipariş gibi belgeler etkilenmez; silinen cari artık API'de görünmez.